Calendar of Shams – L’affamé ملک گرسنه – تقویم شمس تبریزی

« J”étais le seul à voir comment il fonctionnait.Je connaissais ses états d”âme.Il n”était pas moi. Je n”étais pas lui.Et pourtant, il était tout entier sous mon ordre.J”étais tout entier dans son sang. »Au XIIIe siècle, alors que la Perse est à feu et à sang sous les assauts des Mongols, le mystique Shams de Tabriz (1185-1248) part à la recherche d”un maître qui saura être son disciple. Après des années de quête infructueuse, il parvient à Konya en Anatolie et trouve Mowlana, cet homme vanté pour son enseignement et sa majesté mais prisonnier de sa renommée. Shams sera son libérateur. Par leur rencontre puis leur séparation, Mowlana deviendra l”un des poètes les plus vertigineux de la littérature mondiale, que nous connaissons aujourd”hui sous le nom de Roumi.

About Author:
Nahal Tajadod was born in Teheran in 1960 and left Iran for France in 1977. She studied at INALCO where she obtained a doctorate in Chinese. Her thesis was on Mani, the Buddha of light and gave for the first time a translation of a Manichean text in Chinese, a real textbook written by the Manicheans themselves.

Née à Téhéran, Nahal Tajadod vit en France depuis 1977. Spécialiste du bouddhisme, du christianisme iranien et du poète Rûmi, elle a publié plusieurs essais dont Roumi le brûlé (JC Lattès, 2004), Sur les pas de Roumi (Albin Michel, 2006) et Les Porteurs de Lumière (Albin Michel, 2008). Elle a également écrit plusieurs romans, Les Simples Prétextes du bonheur (JC Lattès, 2016), Elle joue (Albin Michel, 2012), et deux ouvrages autobiographiques, Passeport à l”iranienne (JC Lattès, 2007) et Debout sur la terre (JC Lattès, 2010).

Added Date: 1/03/2021 12:05:48 AM
Last update: 12/09/2025 3:04:12 PM

“ملک گرسنه” نوشته ی “نهال تجدد”، اثری ست که در واقع “تقویم شمس تبریزی” به شمار می آید. یکی از سوالاتی که ذهن بسیاری از دوست داران شعر و ادب فارسی را به خود مشغول کرده است، رابطه ی عمیق میان شمس و مولانا و تاثیر ایشان بر احوالات یکدیگر است. در این راستا آثار بسیاری منتشر شده است اما کتاب “ملک گرسنه” از “نهال تجدد” یکی از قابل استنادترین و در عین حال دلنشین ترین آثار نوشته شده درباره ی زندگی شمس تبریزی و علاوه بر آن ارتباط برجسته ی او با مولانا جلال الدین بلخی است.
“نهال تجدد” به دلیل تسلطی که بر دیگر آثار مربوط به این دو چهره ی بزرگ عرفانی داشته، موفق شده تا این کتاب را با دقتی مثال زدنی به رشته ی تحریر درآورد. محتوا و شیوه ی روایت او در این اثر به دو بخش کلی تقسیم می شود که یک بخش حاصل قلم “نهال تجدد” و بخش دیگر منتخبی از متون دیگری است که با ارجاع درون متنی در کتاب مشخص شده اند. در کل، کتاب از سه قسمت اساسی تشکیل شده که مسیر اصلی آن ها، زندگی شمس است. نخست به اتفاقات دوران کودکی تا زمانی که وی خانواده ی خویش را ترک گفت پرداخته شده است. پس از آن آشنایی شمس با عارفان مختلف و معاشرت با آنان که مهم ترین شان معاشرتش با مولاناست قرار گرفته و نهایتا قصه ی حسد ورزیدن مریدان مولوی است که سبب جدایی اجباری این دو از یکدیگر می شود.
از دیگر امتیازات رمان “ملک گرسنه” که نظیر آن در رمان های تاریخی کمتر مشاهده شده، می توان به تعلیقات مناسب آن و اطلاعات مفیدی درباره ی زندگی فلاسفه، عارفان، معنای عبارات دشوار و مشخص شدن نام شهرهای ذکر شده در نقشه ی آسیای صغیر در پایان کتاب اشاره کرد.
بخشی از مقدمه ی ژان کلود کریر بر کتاب: شمس تبریزی شخصیت شگفت انگیزی است. شفاف و تیره در جست وجوی دوباره زاییدن، شکل دادن و ساختن پیر و مرادی است که باید او را ترک، انکار و شاید فراموش کند. این مراد، این شیخ، این شهنشه بیان، این شاعر تنومند، شخص او نیست. می پنداشت شاید ابن عربی باشد که نبود (ابن عربی بدو نیازی نداشت). و سرانجام با مولانا برخورد کرد و ازین واقعه هزاران بیت نو زاییده شد. نهال تجدد، با تکیه بر مقالات شمس تبریزی، بر آن شده تا این واقعه را از دید خود شمس بیان کند. این دیدار نادری که، برون از مکان و زمان، برون از عقل و منطق، برون از عاطفه و احساس، اجازه داد تا درویشی تندخو از واعظی مشهور یکی از بزرگ ترین شاعران و شاید بزرگ ترین شاعر جهان را پدید آورد.

درباره نویسنده:

نهال تجدد (زاده ۶ اسفند ۱۳۳۸، تهران) نویسنده و پژوهشگر ایرانی است. او در فرانسه زندگی می‌کند. او همسر ژان کلود کاری‌یر، فیلم‌نامه‌نویس مشهور فرانسوی است.