The Third Radical Resistance Movement: Islamism اسلام گرایی – سومین جنبش مقاومت رادیکال

About Author:
Ernst Nolte was a German historian and philosopher. Nolte’s major interest was the comparative studies of fascism and communism. Originally trained in philosophy, he was professor emeritus of modern history at the Free University of Berlin, where he taught from 1973 until his 1991 retirement.

Added Date: 1/10/2025 12:01:26 PM
Last update: 2/10/2025 12:00:25 PM

“اسلام گرایی” نوشته ی “ارنست نولته”، کتابی است که به “سومین جنبش مقاومت رادیکال” می پردازد. اثر در هفت قسمت اساسی مورد بررسی قرار می گیرد که هر یک از زیر بخش های متنوعی تشکیل شده اند. بخش نخست کتاب با بررسی اولین جنبش های مقاومت رادیکال به ویژگی های محافظه کارانه مارکسیسم، انقلاب بی قاعده و اساس مارکسیسم – لنینیسم، و خصایص ناسیونال سوسیالیسم آدولف هیتلر از جهت ویژگی های انقلابی و ضد انقلابی می پردازد. در بخش دوم، چالش های پیش روی اسلام از جانب غرب تجزیه تحلیل شده است که در این میان تناقضات جبران عقب ماندگی در اسلام قرن نوزدهم، نزاع های زود هنگام تئوریک بر سر هویت و پیشرفت و وضعیت کشورهای اسلامی قبل از جنگ جهانی اول بیش از همه مورد بررسی قرار گرفته است. بخش سوم با بررسی شکست عظیم امپراتوری عثمانی و پیروزی های کوچک جهان اسلام در نخستین جنگ جهانی، مهم ترین رخدادهای موثر بر عملکرد امپراتوری عثمانی را مورد بررسی قرار می دهد و سپس پیرامون نخستین تظاهرات صهیونیسم، بیانیه بالفور و مسیر ملی گرایی و استقلال عربستان بحث می شود.
در ادامه کتاب “اسلام گرایی” به قلم “ارنست نولته”، به چالش های کشورهای عربی اسلامی برای حفظ استقلال، متحدین هیتلر در حکومت های اسلامی، اعلام موجودیت اسرائیل و مقاومت عربی، وضعیت خاورمیانه و اسلام از زمان اعلام موجودیت اسرائیل تا جنگ شش روزه سال 1967، عملکرد حزب بعث در عراق و سوریه، “اسلام گرایی” و انقلاب اسلامی ایران به عنوان یکی از نخستین نمودهای عملی آن، ترور فرعون مصر، گسترش تئوری “اسلام گرایی” و قدرت آن در ابعاد جهانی، ایدئولوژی های اسامه بن لادن و خودانتقادی عربی در منتها الیه قرن بیستم پرداخته خواهد شد و ملاحظات پایانی، بر سر مقایسه سه جنبش مقاومت رادیکال صورت خواهد گرفت.
قسمت هایی از کتاب اسلام گرایی
برای مارکسیست ها از دیرباز هیچ چیز بدیهی تر از این نبود که مارکسیسم انقلابی ترین نظریه سیاسی است که برایش در درجه نخست مهم است جهان را تغییر دهد و به سلطه وضعیت اجتماعی ناگواری که تاکنون بر انسان ها حاکم بوده است ، پایان دهد ؛ البته نه با مطالبات صرف ، بلکه با تحلیل کاپیتالیسم و با پرده برداری از گرایش هایی که درون کاپیتالیسم گذار به سوسیالیسم و اجتماع بشری بی طبقه و بی حکومت آتی را همواره می کرد؛ سوسیالیسمی که قرار بود ارمغان آور صلح در جهان باشد . بنابراین مارکیسم پنداشت خود را به منزله سوسیالیسم علمی ، از این رهگذر در برابر سوسیالیسم آرمانشهری ، پیشامارکسیستی قرار می داد که نگاه سلبی محض نسبت به واقعیت تاریخی را کنار می گذاشت و نیروی بالقوة انقلابی را در واقعیت ظاهرأ ارتجاعی محض کشف می کرد. در مارکسیسم، بر خلاف بیشتر سوسیالیست های نخستین ، توصیفاتی عینی درباره جامعه سوسیالیستی آتی تقریبا وجود ندارد…

درباره نویسنده:

ارنست نولته زادهٔ ۱۱ ژانویهٔ ۱۹۲۳ و درگذشت در ۱۸ اوت ۲۰۱۶، یک فیلسوف و تاریخ‌نگار اهل آلمان بود. نولته که یکی از شاگردان برجستهٔ مارتین هایدگر بوده، متخصص فاشیسم‌پژوهی بود. او از دانشگاه آزاد برلین بازنشسته شد. نولته به واسطه تخصصش در بسیاری از بحث‌ها و چالش‌های علمی که در باب فاشیسم و سوسیالیسم درگرفته از دهه ۱۹۶۰ تا پایان زندگی‌اش حاضر بود. مهم‌ترین کتاب نولته، «فاشیسم در عصر خویش» است که او را به عنوان پژوهشگر حوزه فاشیسم در محافل دانشگاهی و روشنفکری آلمان مطرح کرد.